Brood mijden is geen goed idee

Brood Vergeet de laatste dieetmode. Elke volkorenboterham méér per dag (en minder van iets anders) verlaagt de sterfkans.

Wim Köhler
Amsterdam.

Volkorentarwe, volkorenrogge en volkorenhaver zijn gezond voor het hart. Hoe meer je ervan eet, hoe minder hartziekten je krijgt en hoe kleiner je kans aan hart- en vaatziekten te overlijden. Dat vonden Amerikaanse onderzoekers die bijhielden wat 120.000 mannen en vrouwen tussen 1984 en 2010 aten, waar ze ziek van werden en waar ze aan overleden.

Dit gezonde nieuws over graan is een klap voor de anti-tarwe- en anti-zetmeeltrend die de afgelopen jaren de dieetmode in Nederland overheerst. Het is niet het eerste onderzoek naar de gezondheid van volkorengranen. Wel is het een groot en zorgvuldig onderzoek.

Elke dikke volkoren boterham méér per dag, en dan iets minder van wat anders, verlaagt de kans om spoedig te sterven met 5 procent, schrijven de Harvard-onderzoekers in hun artikel in het medisch-wetenschappelijke tijdschrift JAMA Internal Medicine.

Met een wat andere rekenmethode vonden de onderzoekers dat het vervangen van een dagelijkse portie rood vlees door een portie volkoren granen de sterfte in de komende jaren zelfs met 20 procent laat dalen. Wie uitgezeefde meelproducten laat staan en in plaats daarvan volkoren neemt, reduceert zijn doodskans met 8 procent.

En hoe zit het met kanker?

Op kanker hebben de volkoren granen geen invloed. In dit onderzoek is in ieder geval niet méér kanker gevonden bij de mensen die veel volkorenproducten aten.

In eerder onderzoek is wel aangetoond dat de kans op darmkanker iets afneemt door volkorenproducten. Het idee is dat dat komt door het hoge vezelgehalte van volkorengranen. Maar op andere kankersoorten hebben tarwe, haver en rogge kennelijk geen invloed. Tenminste, niet als alléén naar volkoren producten wordt gekeken.

De meeste mensen die veel graan eten, bewegen namelijk ook meer dan de wittebroodeters, of de mensen die helemaal geen brood eten. En meestal eten de volkoreneters ook meer groente. In die combinatie krijgen volkoreneters wel wat minder kanker, maar als de onderzoekers corrigeren voor de gezondheidseffecten van die andere leefgewoonten blijkt dat veel van die leefstijlfactoren een beetje tegen kanker beschermen, maar volkorenproducten niet.

Dat is anders met de volkoren bescherming tegen hartziekten, schrijven de Harvard-onderzoekers. Bij het ‘wegrekenen’ van de invloed van andere gezonde leefstijlen bleef het gezonde effect van volkoren graan steeds aanwezig. En ook bij mensen die een verder ongezonde leefstijl combineerden met een flinke consumptie van volkoren graan was het lijden en sterven aan hartziekten wat lager dan onder vergelijkbare niet-volkoreneters.

Voor het onderzoek zijn de gegevens gebruikt van de inmiddels beroemde Nurses’ Health Study en de Health Professionals Follow-Up Study. De deelnemers waren 30 tot 87 jaar oud toen die onderzoeken rond 1980 begonnen. Om de twee tot vier jaar werd aan hen gevraagd wat ze aten, hoe ze leefden en welke ziekten ze hadden gekregen. Inmiddels is bijna een kwart van de deelnemers overleden.

dieetmode: Geen granen of zetmeel

De grote dieetmode in Nederland is al twee jaar: geen granen, geen zetmeel.

Inspirator is de Belgische arts Kris Verburgh die in zijn boek De Voedselzandloper schrijft: ‘Ze worden nog maar een paar duizend jaar genuttigd. In de 180.000 jaar ervoor moest de mens het zonder brood, aardappelen, rijst en pasta doen. […] Onze lichamen zijn evolutionair gebouwd om het zonder deze ‘hedendaagse’ zetmeelproducten te doen.’

Het boek stond ruim twee jaar in de top-60.

Dit artikel is verschenen in de nrc.next van woensdag 7 januari 2015 op pagina 6 & 7

Laatste nieuws
16 jan 2018Duurzaam waarde creëren uit graan

Duurzaam waarde creëren uit graan. Dat doen we bij Koopmans Koninklijke Meelfabrieken!…

Lees verder